تبیین ارتباط ما بین واحد های بنیادین توارث فرهنگی و توارث بیولوژیک: نقش دسترسی و مشارکت عمومی در ایجاد میم پول های تکامل فرهنگی

دکتر حمید بهلولی

0
11

حمید بهلولی، استاد مدعو دانشکده حقوق و علوم سیاسی دانشگاه تهران

هدف این مقاله ارایه رویکرد نوینی در درک ارتباط ما بین فرگشت بیولوژیک وفرگشت فرهنگی و چرایی و چگونگی تکثیر ایده و پیام در بستر توارث فرهنگی با استفاده از دانش میمتیکس[۱] به عنوان دانش و مهارت اصلی دررویکرد مهندسی اجتماعی است.

این مقاله با هدف تمرکز بر رویکرد جدید در فرگشت اجتماعی ، مفاهیم واحد یا ذره بنیادین این فرگشت[۲] یعنی میم[۳] (در تطابق با ژن[۴] ) را بحث می کند. میم به عنوان ذره فرگشت اجتماعی توسط ریچارد داوکینز در سال ۱۹۷۶ معرفی و مباحث اجتماعی و فرهنگی را به سطح مطالعات ریز ذره های مولولی اجتماعی رساند و بر حوزه های مطالعاتی در حوزه فرهنگ، جامعه شناسی، و علوم سیاسی تاثیر گذاشت. استدلال او در اینکه از انسان بعد از مرگ دو ذره یعنی ژن و میم باقی می ماند و این عامل دوم عامل توارث و تکثر فرهنگی است موجب مباحث بسیاری در حوزه علوم بیولوژی و علوم اجتماعی گردید و دانش میمتیکس و سوشیو بیولوژی از دل آن متولد گردید. ادبیات مدرن میمتیکس این ذره میم را به عنوان واحد فرضی انتقال فرهنگی ازطریق رفتار، گفتار، نوشتار می شناسد ، که گاهاً بطور خاص به جلوه هایی از فرهنگ محدود می شود که با تقلید و تکرارمنتقل می گردند.

نویسنده این سطور در سال ۲۰۱۱ در کتابی[۵] به زبان انگلیسی با نقد ارای داوکینز در بستر مباحث فرگشت بیولوژیک و فرگشت اجتماعی ذره بنیادی جدیدی بنام “ذره انرژی ” را به عنوان سومین عامل ازمجموعه واحدهای بنیادی اساسی هر تحول اجتماعی و فرهنگی تشریح کرد. ذره انرژی وظیفه فعال کردن میم برای تکثیر و ایجاد تحولات ایده، فرهنگ ورفتاراجتماعی را به عهده دارد. در این مقاله استدلال می شود كه ذره میم که توسط ریچارد داوكینزمعرفی شده است ذره خنثی و بی اثری است که در کنار ذره انرژی می تواند فعال و موجب تغییرات اجتماعی یا ایجاد ثبات گردد. سازوكار میمتیكس بدون انرژی خاموش می گردد و میم ها به بایگانی های لایه سطحی ولایه عمقی حافظه تاریخی جوامع وارد می گردند و تنها ذره انرژی است که می تواند با فعال کردن میم ها آنها رابه میم های های پرانرژی تبدیل کند و در مسیر فرگشت موجب تکثیر ، جهش و ایجاد گونه ها و یا انقراض گونه های ایده از طریق مکانیسم انتخاب طبیعی گردد.

این سخنران تلاش دارد با استفاده از موضوع فرگشت و توارث فرهنگی و با تکیه بر سازو کار میمتیکس و تاثیر واحد های بنیادین میم. ژن و ذره انرژی در ایجاد استخر ایده ولزوم دسترسی همگانی به ایده و اطلاعات را توضیح دهد. سخنران بحث می کند که ایجاد محدودیت در دسترسی عمومی به مخازن ایده[۶]، و اطلاعات در نهایت موجب ایجاد واحد های شکسته و معیوب اطلاعات, عقب ماندگی ها ی اجتماعی و ناهنجاریهای توسعه ای و عدم توازن فرهنگی از طریق مکانیسم انتخاب مصنوعی می شود.

 

 

[۱] Memetics

[۲] Evolution

[۳] Meme

[۴] Gene

[۵] Public policy process in the revolutionary context Hamid Bohloli 2011, Dr Muller

[۶] Idea-pool