سمپوزیوم و سخن‌رانی با موضوع «تعیین‌کننده‌های بنیادین توسعه انسان: موانع توسعه در جهان کم‌تر توسعه‌یافته کدامند؟» برگزار شد. (گزارش روزنامه شرق)

سمپوزیوم و سخن‌رانی با موضوع «تعیین‌کننده‌های بنیادین توسعه انسان: موانع توسعه در جهان کم‌تر توسعه‌یافته کدامند؟» برگزار شد. (گزارش روزنامه شرق)

0
26

دکتر حمید بهلولی، استاد مدعو دانشکده حقوق و علوم سیاسی دانشگاه تهران و رییس اتاق فکر و گروه سیاست سلامت بین‌الملل و توسعه پایدار دبیرخانه شورای عالی سلامت و امنیت غذایی، در سخن‌رانی خود به ارایه و بررسی تعیین‌کننده‌های اصلی توسعه انسان؛ و نقش تکامل در توسعه (Evolution of Development) پرداخت.

این استاد دانشگاه که در دو بخش به ارایه دیدگاه و پژوهش‌های خویش پرداخت، در بخش نخست سخنان خود ضمن پرداختن به چیستی نظریه و این که چرا به نظریه محتاجیم، گفت: ما در دنیای امروز نیازمند نظریه هستیم تا روابط علت و معلول مابین متغیرها و پدیده­ها را روشن نماییم تا تفسیر بهتری از جهان و پارادایم­ های آن داشته باشیم و پیش ­زمینه طراحی سیاست­ ها را آماده کنیم.

رییس گروه سیاست سلامت بین‌الملل و توسعه پایدار دبیرخانه شورای عالی سلامت و امنیت غذایی در ادامه بحران فقدان اجتهاد و نظریه‌پردازی در دانشگاه‌های جهان سوم را مطرح کرد و افزود: شکل­ گیری و توسعه نظریه در درجه نخست مستلزم وجود نظام کریتیکس و نقد در نقد است. موضوعی که در وضعیت کنونی دانشگاه ­های جهان سوم از فقدان آن رنج می ­برند. فقدان ارتباط دانشگاه با جامعه و حکومت و در نتیجه انقطاع حوزه نظر و عمل و نیز فقدان مهارت­ های نظریه­ پردازی و انحصار از بحران­ های جدی در این دانشگاه­ ها هستند.

دکتر بهلولی هم‌چنین به تعاریف ارایه‌شده درباره رشد، توسعه و تکامل پرداخت و برای تفکیک و بیان تفاوت این سه گفت: لازم است در بحث توسعه بین سه مفهوم رشد (Growth) به معنای رشد اقتصادی، توسعه (Development) به معنای کمال همه جانبه انسان، نظریه توسعه انسانی آمارتیاسن (Human Development) و توسعه فیزیکی و روانی انسان  (Development of life) و در نهایت توسعه نوع انسان (Development of ManKind)‌  و در نهایت تکامل یا فرگشت به دو صورت تکامل بیولوژیکی Bilogical) Evolution)  و تکامل فرهنگی (Cultural Evolution) تمایز قائل شد.

وی در ادامه ضمن تحلیل و بررسی توسعه در جهان معاصر و بیان تفاوت­­ های ۴ جهان (مبتنی بر گروه­ بندی ۴گانه از کشورها توسط ملل متحد) از منظر شاخص ­های توسعه یافتگی؛ از سه منظر دیرینه‌شناسی، تبارشناسی (تایم­لاین رویکردهای نظری و گفتمان­ های توسعه در جهان) و تکامل به بررسی توسعه انسان پرداخت و مبانی و مفاهیم زیربنای شکل­ گیری نظریه توسعه پایدار به عنوان گفتمان غالب جهان معاصر را مرور کرد. در تکمیل این بحث نیز ضمن تاکید بر اهمیت توجه به شاخص­ های توسعه پایدار، از مدل BMGI برای بومی‌سازی و پایش شاخص ­های اهداف توسعه در حوزه سلامت که در دبیرخانه شورای عالی سلامت و امنیت غذایی کشور مدل‌سازی شده است، رونمایی کرد.

پس از پایان بخش نخست سخن‌رانی، به صورت اینترنتی از حاضران و شرکت‌کنندگان آنلاین همایش درباره انگیزش‌ها و پیش‌ران‌های اصلی توسعه انسان رای‌گیری انجام شد که مهم‌ترین عوامل به دست‌آمده، عدالت، اقتصاد، سلامت، رفاه، فناوری و آموزش بودند.

در بخش دوم، دکتر بهلولی مبتنی بر رای‌گیری انجام‌شده، به تبیین نقش تکامل در توسعه پرداخت و ضمن مرور مفهوم فرگشت فرهنگی در ادبیات جهانی، به تبیین مفهوم توسعه تکاملی/ فرگشتی پرداخت. ویبا استفاده از استعاره تکامل در علوم زیستی و بیولوژیکی، جامعه را به مثابه موجود زنده ­ای دانست که واحدهای وراثتی اجتماعی یا دی ان­ ای ­های فرهنگی همانند ژن­ ها منشا شکل­ گیری مدل ­ها و گونه­ های فرهنگی جدید واقع شده و در طول زمان دچار تکامل و تغییر می­ گردند.

وی در ادامه با معرفی  ۶ تعیین کننده ی بنیادین توسعه نوع انسان از جمله ارتقای کیفیت زندگی، کاهش هزینه­ ها و افزایش سرعت (کاهش زمان) به عنوان سه پیش‌ران‌ اصلی توسعه نوع انسان پرداخت و ضمن تشریح چرایی انتخاب و اهمیت هر یک از این پیش‌ران­ها و نیز عوامل کاهش‌دهنده سرعت توسعه به برخی مصادیق و شواهد پشتیبان آن­ ها در عالم واقع اشاره کرد.

رییس اتاق فکر دبیرخانه شورای عالی سلامت و امنیت غذایی افزود: علاوه بر این سه پیشران مهم، سه عامل کنجکاوی و اکتشاف، هوش و خلاقیت و منافع از دیگر پیشران­ های اصلی توسعه انسان در طول تاریخ بشر بوده­ اند. ایشان در تکمیل بحث ضمن تشبیه این عوامل به ژن­ های تشکیل­ دهنده دی ان ای جامعه، بر نقش انکارناپذیر حکمت (عقلانیت) در به کارگیری بهینه این عوامل برای کمک به پیشبرد فرآیند توسعه و نقش بی ­بدیل آن در چرخه سیاستگزاری عمومی کشور تاکید کرد.

در پایان دکتر امیری، استاد دانشکده مدیریت دانشگاه تهران و مدیر گروه مدیریت دولتی، به جمع‌بندی مطالب ارایه شده توسط دکتر بهلولی پرداخت.

گفتنی است در این هم‌اندیشی که در روز دوشنبه، ۱۷ تیر ۱۳۹۸، در سالن امام جواد وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی برگزار شد، برخی از مسوولان بلندپایه وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی و وزارت آموزش و پرورش و استادان و دانشجویان رشته‌ها و گرایش‌های اقتصاد سلامت، مدیریت دولتی و سیاست‌گذاری در بخش عمومی، مسایل ایران، اندیشه‌های سیاسی، سیاست‌گذاری سلامت، تصمیم‌گیری و خط‌مشی‌گذاری عمومی، مدیریت تطبیقی و توسعه، جامعه‌شناسی سیاسی، و سیاست‌گذاری عمومی از دانشگاه‌های تهران، تربیت مدرس، شیراز و علامه طباطبایی و دانشگاه‌های علوم پزشکی کرمان، ایران، شیراز، تبریز و تهران و موسسه عالی آموزش و پژوهش مدیریت و برنامه‌ریزی حضور داشتند.